Mánáidgárddit ja skuvllat

Buot vuođđo- ja joatkkaskuvllat leat ráhppojuvvon buot cehkiide. Lea ráhkaduvvon bagadus dasa movt njoammuma eastadeapmi galgá čađahuvvot mánáidgárddiin ja skuvllain.

Foto: Maria Sbytova / Mostphotos

Vásáhusat Kiinnás ja eará riikkain čájehit ahte mánát unnán njoammudit koronavirusa. Dat ii mearkkaš ahte sii eai sáhte njoammudit earáide, muhto ahte leat unnán mánát geaidda koronavirus lea njommon, ja ahte mánát leat unnán njoammudan dan viidáseappot. Ruoŧas, gos mánáidgárddit leat čađat leamaš rabas, eai leat fuomášuvvon dávdamearkkat mat čájehivčče ahte dávda lea njommon sidjiide.

Dál lea njoammun unnugoahtán ja doaibmabijut mánáidgárddiin ja skuvllain sáhttet ložžejuvvot. Njoammuneastadanbagadusain lea ráhkaduvvon doaibmabijuid modealla mii juhkkojuvvo ruoná, fiskes ja rukses dássái (regjeringen.no). Leat dearvvašvuođa­eiseválddit, eai ge skuvllat ieža, geat mearridit goas johtolatčuovga molsašuvvá.

Doaibmabijut leat geassemánu álggu rádjái leamaš rukses dásis. Geassemánu 2. b. rájes sáhttet mánáidgárddit ja skuvllat muddet doaimmaid fiskes dássái. Dat dahká álkibun čađahit mánáidgárde- ja skuvlabeivviid seammás go čađahit njoammun­eastadandoaimmaid.

Ođđa bagadusat eai váikkut njoammuneastadannjuolggadusaid muđui servodagas.

2020 giđa leat mánáidgárddit ja skuvllat leamaš giddejuvvon ja fas dađi mielde rahppojuvvon. Olles gova eiseválddiid doaibmabijuin 2020 giđa áigelinjjás regjeringen.no siidduin.

Mánáidgárddit

Mánáidgárddiide lea ráhkaduvvon njoammuneastadanbagadus.
 
Dieđuid váhnemiidda ja mánáide gávnnat Oahpahusdirektoráhta siidduin.

Dát dieđut leat jorgaluvvon máŋgga gillii dáppe.

Skuvllat

Vuođđo- ja joatkkaskuvllaide gustojit čuovvovaš rávvagat:

Ovdalgihtii várrogasvuođa prinsihpa mielde rávvet ahte soames mánát eai boađe skuvlii. Dat lea unnidan dihte njoammunriskka. Norgga mánáiddoaktáriid searvi lea ovttasráđiid Álbmotdearvvašvuođainstituhtain ráhkadan listtu  mánáid ja nuoraid diagnosain, ja man muddui daid berre erenoamážit vuhtii váldit.

Álbmotdearvvašvuođainstituhtas leat rávvagat ja dieđut mánáide ja nuoraide gos vástidit gažaldagaid koronavirusa ja njoammuneastadeami birra go mánáidgárddit ja skuvllat fas rahpasit.

Loahpaheamit ja lágideamit

Oallugat jearahit sáhttet go sii čađahit čoagganemiid nugo omd. geasseloahpahemiid.  Skuvllaid bagadusas ávžžuhuvvo ahte eai dollojuvvo stuorát čoagganeamit. Jus ovttaskas lágideamit čađahuvvojit, de fertejit čuovvut Álbmotdearvvašvuođa ja Dearvvašvuođadirektoráhta gustovaš njuolggadusaid.

Dasa lassin lea álbmotdearvvašvuođainstituhtta ráhkadan heivehuvvon rávvagiid loahpahemiid ja eará lágidemiid čađaheapmái.

Spiehkasteamit ja rabasáiggit

Jus mánáidgárddis ja skuvllas leat ráddjejuvvon rabasáiggit, de galgá báikkálaččat fuolahit fálaldaga dehálaš servodatbargiid mánáide ja mánide geain leat erenoamáš fuolahusdárbbut. Mánáidgárdi galgá vuoruhit dáid mánáid ja sihkkarastit ahte sidjiide lea fálaldat  vaikko mánáidgárdi lea mearridan doallat oanehit rabasáiggi.

Loga eambbo Oahpahusdirektoráhta siidduin.

Universitehtat, allaskuvllat, fágaskuvllat ja álbmotallaskuvllat

Dál lea njoammunleavvama hárrái ja eará servodatdoaimmaid rahpama olis maiddái dohkálaš fas rahpat universitehtaid, allaskuvllaid ja fágaskuvllaid, go fal oppalaš njoammuneastadannjuolggadusat čuvvojuvvojit. Álbmotallaskuvllat sáhttet dábálaš vuogi mielde rahppojuvvot čavčča rájes.