Kva er stråling?

Strålekjelde kan forklarast som innretninga eller stoffet der strålinga blir produsert og sendt ut frå, til dømes eit røntgenapparat, radioaktivt stoff, radio- og fjernsynssendar, radarantenne, lampe, laser og sola. 

Når stråling treff eit objekt, skjer ei vekselverking med materialet som fører til at strålinga:

Forholdet mellom desse tre prosessane avheng av strålingstype og materialet som blir bestrålt. I all strålebruk er det desse prosessane som i prinsippet vert utnytta.

Det er vanleg å gruppere stråling etter forskjellige eigenskapar og karakteristika. Eit hovudskilje, bestemt av energien til strålinga, går mellom:

Ioniserande stråling har stor nok energi til å ionisere materialet som treffas, dvs. slå laus elektron frå atom og molekyl. På denne måten blir det danna ion som følgje av energiabsorpsjonen. Ion er reaktive og kan føre til kjemiske og dermed også biokjemiske forandringar. I levande celler og organismar kan dette føre til biologiske skader, som kan vise seg etter kort eller lang tid. Døme på ioniserande stråling er røntgenstråling og stråling frå radioaktive stoff.

Ikkje-ioniserande stråling er elektromagnetisk stråling med lågare energi enn ioniserande stråling, som vi har skrive om ovanfor. Vanlegvis vil desse slaga stråling berre forårsaka litt oppvarming om dei treff kroppen. Men det finnast unntak kor absorpsjon av ikkje-ioniserande stråling gjev kjemiske eller biokjemiske endringar. Eit eksempel er ultrafiolett stråling (UV) som øydelegg arvestoff og difor kan føre til hudkreft.